• BIST 94.783
  • Altın 245,912
  • Dolar 5,9336
  • Euro 6,6251
  • Ordu 15 °C

23 NİSAN HANGİ ÇOCUKLARIN BAYRAMIDIR?

Orhan DOĞANGÜNEŞ

                                                                                      

                                                                                                                                  
Orhan DOĞANGÜNEŞ

 

    

Bismillahirrahmanirrahim,

 

-Ve emruhum şura beynehum(Şura Suresi 38.ayet)

 

Türkçe meali “işlerini iştişare ile yürütürler” olan yukarıdaki ayet, 23 Nisan 1920’de kurulan İlk Meclis’in duvarına asılmıştı.

 

Meclis duvarına ayet asma fikri sizi şaşırtmasın, zira ayni meclisin kuruluşu da “İslami” temaları fazlaca bulunmaktaydı.

 

Mesela;

 

21 Nisan Çarşamba günü planlanan Meclis’in açılışı, iki günlük rötar ile “mübarek” Cuma gününe alınıyor. Yayınlanan genelgede, “Allah’ın yardımıyla Nisan’ın 23.günü Cuma namazının ardından” açılacağına vurgu yapılıyor.

 

Hacı Bayram Veli Camii’nde kılınan namazın ardından “Kur’an ve namazın nurlarından feyz alınarak”, “lihye-i saadet” ve “sancak-şerif” taşınarak Meclis Binası’na yürünüyor ve Meclis Buhari-i Şerif ve Kur’an okunarak dini bir törenle açılıyor.

 

Hatta tören o kadar dini oluyor ki, İslami kimliği ile ön plana çıkan Kazım Karabekir Paşa bile töreni abartılı buluyor ve “tarihimizde bu kadar koyu bir taassuplu dini merasimle hiçbir meclis açılmamıştır” diyor.

 

Gelelim 23 Nisan’ın Türk çocuklarına hatta son zamanlardaki deyimle “dünya çocuklarına” “bağışlanma” sürecine…

 

Araştırmacı yazar Mustafa Armağan konu hakkında şöyle yazmaktadır:

 

Necdet Sakaoğlu, verimli bir araştırmacı; kendisi yakın tarih, özellikle de İstanbul tarihi üzerine pek çok makalenin ve Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi’ndeki yüzlerce maddenin velûd yazarıdır.

Bu defa 23 Nisan’ın “çocuk bayramı” olarak kutlanışının tarihine eğiliyor ve ilginç sonuçlara ulaşıyor Sakaoğlu. Mesela ilk 23 Nisan’ın 1921′de “bayram” olarak değil, “tezahürat” olarak kutlandığını öğreniyoruz; o sırada çocuk bayramı değildir henüz. 23 Nisan’ın çocuk bayramı olarak kutlanması için 1929 yılını beklemek gerekecektir; yani TBMM’nin açılışının 9. yıldönümünü…

Himaye-i Etfâl Cemiyeti (sonradan Çocuk Esirgeme Kurumu), 1921 yılında esas olarak gazi ve şehit çocuklarının bakımını üslenmek amacıyla kurulmuş devlet destekli hayır kurumlarından biridir. 1929 yılına kadar sadece Hâkimiyet-i Milliye Bayramı olarak kutlanan 23 Nisan’ın çocuk bayramı haline gelmesi, işte bu Himaye-i Etfâl Cemiyeti’nin bir genelgesiyle gerçekleşmiştir. Kendi örgütüne yolladığı bir genelge ile 23–29 Nisan günlerini “Çocuk Haftası”, 23 Nisan’ı da Hâkimiyet-i Milliye Bayramı’na paralel olarak “Çocuk Bayramı” ilan etmiştir.

Ne var ki, kısa sürede asıl amacından sapmakta gecikmeyecektir 23 Nisan kutlamaları.  Şehit ve gazi çocuklarının daha iyi şartlarda eğitilmesi, bakılması ve yetiştirilmesi amacıyla ihdas edilen çocuk bayramları valilerin, müdürlerin, esnafın kendi çocuklarını süsleyip püsleyerek kortejlere katmaları, “renkli ve göz alıcı balolara” götürmeleri, en güzel kimin (sonraları hangi okulun) çocuğunun giyindiği yarışmaları gibi çarpık uygulamalara sahne olmaya başlayan 23 Nisan kutlamalarına ilk tepki ertesi yıl sol eğilimli Resimli Ay dergisinden gelmektedir.”

 

   Dergide Sabiha Zekeriya (Sertel) imzasıyla çıkarılan yazı şöyledir:

 

  “23 Nisan çocukları eğlendirmek günü değildir. Himaye-i Etfâl’in yaptığı programı yanlış tatbik edenler, bunu bir eğlence günü kabul ettiler… 23 Nisan açların, hastaların, işte çalışan çocukların günüdür. Onların dertlerinin konuşulacağı gündür.”

 

Nerede ilk kurulan Meclis, nerede şimdiki…

 

Nerede “şehit ve gazi çocuklarının daha iyi eğitilmesi bakılması ve yetiştirilmesi” düşüncesi, nerede şimdiki göze hitap eden, danslı, sazlı, sözlü, bol jimnastikli 23 Nisan törenleri…

 

Bayramımız kutlu olsun efendim. Tabi kutlamaya hakkımız varsa.

 

Orhan DOĞANGÜNEŞ

Ondokuz Mayıs Üniversitesi
 
Kaynaklar:
Ama Hangi Atatürk-Taha Akyol
Küller Altında Yakın Tarih-Mustafa Armağan
İlk Meclis Duvarına Asılan Ayet-i Kerime-Prof Dr Osman Özsoy
 
Bu yazı toplam 760 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2003 Haber Ordu | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0452 777 5 666 | Haber Scripti: CM Bilişim