• BIST 110.248
  • Altın 155,545
  • Dolar 3,8262
  • Euro 4,5259
  • Ordu 13 °C

FINDIĞIN FİYATINI BELİRLEYEN KİMLER YA DA HANGİ ŞİRKETLER?

Muzaffer GÜNAY

Yazının başlığını Süleyman Şahin’den ödünç alıp: “ FINDIK NE ZAMAN YERLİ OLACAK? “ olarak düşündüm fakat bazı nedenlerle vazgeçtim.

Çünkü zaten yazı içinde yer yer Süleyman Şahin’den çarpıcı bilgileri paylaşacağım. Şaşıracaksınız gerçekten. Yıllarca bizden saklandı desek, birilerini suçlamak olur, ihmal diyelim en iyisi.

Fındığın asil sahibi yani üretici tarihten beri fiyat belirlemede zerre kadar etki ve yetki sahibi olmadı ve bu gidişle olacağına dair her hangi bir emare gözükmüyor. Hem dünya fındık üretiminin % 70’ni karşılayacaksın, hem fiyat belirlemede söz sahibi olmayacaksın. Yazık.. Kelimenin tam nasalı ile bir paradoks. Acı ama gerçek.

Bir soru:

HAMBURG BORSASI NEDİR? DAHASI BÖYLE BİR BORSA VAR MIDIR?

Hem var, hem yok. İlginç değil mi? Ne demek var; ya da yok. İzaha çalışalım. Ama biraz sabır.

Süleyman Şahin’in (Gerçek Hayat Dergisi,18-24 Eylül,2017) yaptığı araştırma oldukça net ama çarpıcı bilgileri içeriyor. Şöyle ki:

GİRESUN-HAMBUR HATTI

“ 1880’li yıllarda Giresun’da fındık ticareti yürüten bir firma göze çarpıyor. PİSANİ unvanlı firmayı 1905’’te Hamburg’a taşınırken görüyoruz. PİSANİ Hamburg’a taşınıyor ama bir ayağını Giresun’dan hiç çekmiyor. Gerek Giresun ve Gerekse Ordu’daki fabrikaları fındık kırmaya devam ediyor. Bu gün şirketin İnternet sayfasını açtığınızda en üstteki PİSANİ&İSTANBUL-GİRESUN yazısını görmek mümkün. FINDIĞIN BORSASI HAMBURG’TA” deyiminin arka planında PİSANİ Şirketi yatıyor.”

Böylece Habmburg Borsası’nın resmen değil ama fiilen olduğu gerçeği ile yüz yüze geliyoruz. Demek oluyor ki, HAMBURG BORSASI bir şehir efsanesi değilmiş. Bir çok yetkili, gazeteci, siyasetçi hangi nedenle acaba yıllardır bu gerçeği bir türlü yüksek sesle dillendirmez, anlatmaz, paylaşmaz, bunun izahı var mı?...

PİSANİ Şirketinin daha ne gibi çalışmalar yaptığını aynı yazardan okumaya devam edelim:

“ PİSANİ, 1988’den itibaren Progıda adıyla Türk menşeli bir şirketin sahibi. Türk Fındık piyasasında etkin bir şirket olan Progıda’nın 2015 yılı fındık ihracatta rakamı 325 milyon dolar. (Bu günkü değeri 1,5 milyar dolar. M.G.)

Anlaşılıyor ki, fiyat belirlemede yalnızca üretici değil, yerli ihracatçının da hiç bir etkisi bulunmuyor. Son yıllarda devreye giren İtalyan FERRERO Şirketi OLTAN Firmasını satın alıyor. Böylece yabancı egemenliği biraz daha artıyor.

Ticarette Yabancı hakimiyeti bütün hızıyla sürüyor.

1838 yılında yapılan Osmanlı-İngiliz Balta Limanı Ticaret Anlaşması, yerli üretici ve tüccarın etkisini daraltmakla kalmadığı gibi geçen zaman içinde nerede ise sıfırlamış oluyor.

FINDIĞIN TARİHİ ARKA PLANINI BİLMEDEN fındık üzerine gerçekçi tespitler yapmak mümkün değil. Bu konuya devam edeceğiz, önemine binaen..

Bu yazı toplam 279 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2003 Haber Ordu | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0452 777 5 666 | Haber Scripti: CM Bilişim